Sudaanitti haleellaa diroonii Masjiida irratti raawwatameen 78 ajjeefaman

Sudaanitti haleellaa diroonii Masjiida irratti raawwatameen 78 ajjeefaman

 

 

Sudaan bulchiisna Daarfuur keessatti haleellaa diroonii Masjiida irratti raawwatameen yoo xinnaate namoonni 78 ajjeefamuu maddi wallaansa fayyaa onaanoon tokko BBCtti himan.

Haleellaan guyyaa Jimaata har'aa magaalaa el-Faashar keessatti raawwatame kanaaf himannaan Humnoota Deeggarsa Saffiisaa (RSF) irratti kan dhiyaate yoo ta'u, garichi garuu itti gaafatamummaa hin fudhanne.                                                                                                

RSF fi waraanni biyyattii erga wal waraanuu eegalanii amma waggaa lamaa ol lakkoofsiiseera.

Gareen RSF wayita magaalaa el-Faashar guutummaan to'achuuf waraana gaggeessaa jiran kanatti eddoowwan dabalataa qabataa jiraachuun himameera.                                                   

Magaalaan kunis waraana biyyattiitiif Daarfuur keessatti bakka itti deeggara cimaa qabuufi bakka lammiileen nagaa 300,000 ol sababii waraanaatiin itti danqamaniidha.                        

Jiraatoonni tokko BBCtti akka himeetti haleellaa sa'aatii salaataatti raawwatameen            battalumatti namoota hedduu ajjeesse.                                                                                                      

Maddi wallaansa fayyaa tokkoo ammoo namoonni 78 ajjeeffamanii 20 miidhaaan irra gahuu dubbachuun, ammalleen reeffa jijjigaa gamoo jalaa baafamaa jiraachuu dabaluun himan.

BBC Verify ammoo suuraa reeffa namoota 30 uffataan maramee dhiheenya masjiidichaa kan lixa magaalatiitti argamu mirkanneeffachu danda'eera.                                                             

RSF torban kana haleellaa El-Faashar kan waggaadhaan oliif marsee ture irratti akka haaraatti haleellaa bane. Gabaasaaleenis haleellaan kunis kaampii bakka ummanni buqqa'e keessa dahatu Abu Shouk dabalate akka raawwatamu himan.                                                              

Akka Yunivarsitiin Yaaleetti Laaboraatoorii Qorannoo Namoomaa (HRL) kan waraanaa to'atuutti, suuraaleen saataalaayiti gareen RSF amma kaampp irra caalaa akka to'ate akka agarsiisu.                                                                                                                                                    

Akka kutaa kanaatti suuraaleen saatalaayitii akkasumas Waajira Mummee Humna Walii, kan gareewwan hidhaattoota waraanaa Sudaan waliin hiriiranii seeneera.                               

Waajirri mummeen kunis dallaa UN duraanii keessatti kan argamu yoo ta'u, innis sarara murteessaa ittiisaa akka ta'etti yaadama ture.                                                                                       

BBC Verify suuraalee loltoonni RSF gamoo sana keessa jiraachuu agarsiisuu kan mirkanneesse yoo ta'u, garuu guutummaan to'achuufi hiisuun ifa miti.

Gareen kun tobana cimaa dhufuun isaanii buufata xiyyaara el-Faashar fi waajira mummee kutaa waraanaa akka kallattiin haleellaa RFS keessa galu taasisan.

Akka Laaboraatorii Qorannoo Namoomaa kanatti waraanni biyyatti deebiisee yoo humnasaa hin cimfanne magaalaan el-Faashar harka RSF galu dandeessi.

 

Gabaasni kan BBC ti

2025 Gursum Post

ኤርትራዊው ስደተኛ ከዩኬ እንዳይባረር ያቀረበው አቤቱታ በፍርድ ቤት ተቀባይነት አገኘ

                    ኤርትራዊው ስደተኛ ከዩኬ እንዳይባረር ያቀረበው አቤቱታ በፍርድ ቤት ተቀባይነት አገኘ

ከሁለት ዓመት በፊት ከኢትዮጵያ ወደ አውሮፓ የተጓዘው ኤርትራዊ ዩናይትድ ኪንግደም በሕገ ወጥ መንገድ መግባቱን ተከትሎ ከአገር እንዲባረር የተወሰነውን ውሳኔ በመቃወም ያቀረበው አቤቱታ ተቀባይነት አገኘ።

በአነስተኛ ጀልባ እንግሊዝ የገባው ኤርትራዊው ዩናይትድ ኪንግደም ከፈረንሳይ ጋር ባደረገችው "አንድ ማስገባት፤ አንድ ማስውጣት" ስምምነት ከአገር የመውጣት ሂደቱ በጊዜያዊነት ታግዷል።

ፈረንሳይ እና ዩኬ በፈረሙት በዚህ ስምምነት መሠረት በጀልባ ወደ አገር ውስጥ የሚገቡ አንዳንድ ስደተኞች ወደ ፈረንሳይ ሲመለሱ፤ ዩናይትድ ኪንግደም ደግሞ ተመጣጣኝ ቁጥር ያላቸውን ጥገኛ ጠያቂዎች የደኅንነት ፍተሻ አድርጋ ትቀበላለች።

የ25 ዓመቱ ወጣት ባለፈው ሐምሌ ዩናይትድ ኪንግደም እና ፈረንሳይ በደረሱት በዚህ ስምምነት መሠረት ረቡዕ ወደ ፈረንሳይ ለመመለስ ቀጠሮ ተይዞለት ነበር።

በለንደን ከፍተኛ ፍርድ ቤት የቀረበው የኤርትራዊው መዝገብ የዚህ ስምምነት የመጀመሪያው ሕጋዊ አቤቱታ ሲሆን፤ ጠበቃው የዘመናዊ ባርነት ተጎጂ ሊሆን እንደሚችል እና ለዚህም ማስረጃ ለማቅረብ ጊዜ ያስፈልገዋል ሲል ተከራክሯል።

እግዱ የአየር በረራ የተቆረጠላቸው ሌሎች ስደተኞችም ተመሳሳይ መከራከሪያ በማቅረብ ከአገር እንዳይወጡ ለማድረግ አሊያም ለማዝግየት ሊጠቀሙበት ይችላል የሚል ጥያቄን አስነስቷል።

የአገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ጠበቆች ኤርትራዊው ስደተኛ ፈረንሳይ ጥገኝነት መጠየቅ ይችላል ሲሉ ተከራክረዋል።

ስደተኛው ከአገር እንዳይወጣ የተጣለው ጊዜያዊ እግድ የመመለሻ በረራ የተዘጋጀላቸው ሌሎች ስደተኞች ተመሳሳይ አቤቱታ እንዲያቀርቡ እንደሚያበረታታ እና እየጨመረ የመጣውን የአነስተኛ ጀልባዎች ፍልሰት ለመከላከል በሕዝቡ ዘንድ አመኔታ ይሸረሽራል ሲሉ አክለው ተሟግተዋል።

በፍርድ ቤቱ ችሎት የአገር ውስጥ ጉዳይ ባለሥልጣናት ኤርትራዊው የባርነት ሰለባ ስለመሆኑ አቤቱታውን ውድቅ አድርገዋል።

ዳኛ ጀስቲስ ሸልደን ስደተኛው በፈረንሳይ ቤት አልባ እንደሚሆን እና ችግር ላይ እንደሚወድቅ ጠቅሶ ያቀረበውን አቤቱታ ውድቅ ቢያደርጉም፤ የሕገ ወጥ ዝውውር አቤቱታውን ተከትሎ ከአገር እንዲወጣ የሚያስገድደውን ውሳኔ በጊዜያዊነት እንደሚያግዱ ገልፀዋል።

"ከሰዎች ዝውውር አቤቱታ ጋር በተገናኘ መታየት ያለበት አሳሳቢ ጉዳይ አለ፤ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሯ በሕጋዊ አካሄድ ምርመራ አድርገዋል ወይስ አላደረጉም የሚለው መታየት አለበት" ብለዋል።

"ስደተኛው ከፈረንሳይ ሳይሆን በሰው አዘዋዋሪዎች እጅ ወድቆ ስለመሆኑ አሳማኝ ጥርጣሬ ከነበረ፤ ቢያንስ ለአጭር ጊዜ ከአገር እንዳይባረር እግድ መጣል ይቻላል" ሲሉም አክለዋል።

ዳኛው የኤርትራዊው የፍርድ ቤት መዝገቡ እንዲዘጋ ጠበቃው በ14 ቀናት ውስጥ ማስረጃ እንዲያቀርብ አዝዘዋል።

የአገር ውስጥ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ለቢቢሲ መንግሥት በስምምነቱ መሠረት የመጀመሪያዎቹ ተመላሾች በአስቸኳይ እንዲመለሱ እንደሚፈልግ እና ጊዜያዊ እግዱ ፖሊሲውን በሰፊው ለማስፈፀም እንደማይከለክል ተናግረዋል።

የተቃዋሚው ወግ አጥባቂዎች ፓርቲ መሪ የሆኑት ኪሚ ዳዲኖች "ነግረናችሁ ነበር" ሲሉ የእግዱን ዜና በተመለከተ አስተያየት ሰጥተዋል።

"አገራችንን በመሠረታዊነት በአገራቸው በመጠኑም ቢሆን እንኳ ደስተኞች ያልሆኑ የማንኛውም ስደተኞች አገር እያደረግናት ነው" ሲሉ ተችተዋል።

የሪፎርም ፓርቲ መሪ ናይጅል ፋራጅ ፖሊሲው ቢሰራ እንኳ የስደተኞችን ቁጥር በ"አንድ ማስገባት፤ አንድ ማስወጣት" ስርዓት በእንግሊዝ ቻናል የሚደረግን ፍልሰት መቀነስ አይቻልም ብለዋል።

በለንደን ከፍተኛ ፍርድ ቤት በቀረቡ ሰነዶች የስደተኛው ስም ለሕጋዊ አካሄድ ሲባል ያልተጠቀሰ ሲሆን፤ ኤርትራዊው ከሁለት ዓመት በፊት ከኢትዮጵያ ወደ አውሮፓ በመጓዝ እ.አ.አ ሚያዚያ 2025 ጣሊያን ደርሷል።

ከወር በኋላ በቀይ መስቀል እና በሌሎች እገዛ ሲኖርበት ከነበረው ፈረንሳይ እናቱ ለአዘዋዋሪዎች በከለችለት 1,400 ዶላር የእንግሊዝ ቻናልን ተሻግሮ ዩናይትድ ኪንግደም ገብቷል።

በ2025 ዓመት ብቻ በአነስተኛ ጀልባዎች ከ30 ሺህ የሚበልጡ ስደተኞች የእንግሊዝ ቻናልን ተሻግረው ዩኬ ገብተዋል።

"የአንድ ማስገባት፤ አንድ ማስውጣት" ስምምነት ባለፈው ሐምሌ በጠቅላይ ሚኒስትር ኪር ስታርመር እና በፈረንሳዩ ፕሬዝዳንት ኢማኑኤል ማክሮን ይፋ ተደርጓል።

በዚህ ስምምነት በአነስተኛ ጀልባዎች ተጉዘው ዩኬ የሚገቡ ስደተኞችን ፈረንሳይ መልሳ ለመውሰድ እና የጥገኝነት ጥያቄያቸውን ውድቅ ለማድረግ ተስማምተዋል።

2025 RAADIYOO FANKIM

አዙሪት ክፍል 1 - ጉዞ ወደ ሳሕል ተራሮች

ኢሬቻ የዋቄፈና እምነት በዓል ስለሆነ.. ⁉️

 

 2023 RAADIYOO FANKIM

ODUU NAANNOO TIGRAAY 29-06-2021

Humnootiin TPLF magaalaa Maqalee  deebiisanii to'achuun isanii dhagahame.

Humnootiin TPLF magaalaa guddoo Naannoo Tigraay, Maqalee to'achuu isaanii maddeen qabatamoo ta'an BBCf mirkanneessan. Ummanni magaalattiis daandiitti bahuun gammachusaanii ibsachaa jiraachuus jiraattonni BBCtti himaniiru.

Jiraattoonni magaalaa Maqalee akka himaniitti, humnootiin Adda Bilasa Baasaa Tigraay (TPLF) daandiiwwanii fi buufata xiyyaaraas to'ataniiru.

Wiixata guyyaa humni raayyaa ittisa biyyaa Itoophiyaa magaalattii gadhiisee bahaa jiraachuufi jiraattoonni ammoo muddama keessa jiraachuu arguu jiraattoonni BBCtti himan.

Miidiyaa mootummaa kan ta'e FBC galgala keessa akka gabaaseetti, mootummaan federaalaa waliigaltee dhukaasa dhaabuu kan Waxabajjii 28 irraa kaasee hojiirra ooluu Tigraay keessatti labseera.

Labsiin dhukaasa dhaabuu kun hojii qonnaa waqtii gannaa fi hojii deeggarsa namoomaaf jecha gaaffii bulchiinsi yeroo Tigraay dhiyeesseen kan labsame ta'uu mootummaan federaalaa Itoophiyaa ibsus, TPLF garuu injifannnoo dirree waraanaa irratti argateen magaalaa Maqalee deebisee to'achuu ibse.

Kunis jijjirama ejjannoo mootummaan erga Sadaasa 2020 waraana naannicha irratti banee as ifatti taasiseedha.

Mootummaan Itoophiyaa yeroo garaa garaatti waamicha deegarsa namoomaatiif dhukaasa dhaabuun akka taasifamuuf biyyoota idil-addunyaatiin taasifamaafii ture cichuun didaa turun isaa ni yaadatama.

2021 RAADIYOO FANKIM